‘Weerbaarheid’

Soms verschijnen er van die stukken in Nederland waardoor ik moet denken aan de pacifisten en de politieke lamlendigheid in de jaren dertig van de vorige eeuw. Investeren in defensie was niet nodig want Hitler zou Nederland nooit binnenvallen, hadden de Duitsers in de Eerste Wereldoorlog ook niet gedaan. Totdat de Duitsers in mei 1940 Nederland in een paar dagen onder de voet liepen. Het is vast een Nederlandse reflex om te denken dat door je weerbaar maken tegen dit soort praktijken het fascisme wel op een afstand houdt.


Weerbaar zoals de democratie van de VS die op 6 januari door het oog van de naald kroop. Bijna waren de VS een autocratie naar Russisch model met de familie Trump aan het hoofd (en dat gevaar is nog steeds niet geweken). Of zoals het VK waar Farage er in slaagde om UKIP als een Trojaans Paard in de Tory partij te integreren waardoor het land nu een autocratie dreigt te worden waar je: demonstraties kan verbieden, een minister zonder voorwaarschuwing paspoorten af kan pakken, asielzoekers die met een bootje komen eerst vier jaar de gevangenis ingaan en minister juridische uitspraken die hun niet bevallen kunnen bijstellen. Die weerbaarheid.


En ondertussen je erover verbazen dat conform het hoefijzermodel ook linkse mensen fascistische trekjes krijgen, politiegeweld toejuichen, racisme goedvinden. In wat voor kaasstolp zit je dan? Het fascisme is overal om je heen en nog is het enig antwoord ‘weerbaar’ maken.


Het is links zelf dat jarenlang de voedingsbodem voor het fascisme heeft gecreëerd door de middenklasse die ze groot heeft gemaakt uit te melken. Populisten als Baudet en Wilders weten daar wel raad mee. Daardoor groeit de aanhang voor extreem rechtse partijen gestaag in Nederland want de mensen willen geen verandering. Niet het gas weghalen om het klimaat te redden, geen inflatie om de pandemie te betalen. Ze willen een huis, ze willen ‘binge watchen’, naar het WK in de zandbak van Quatar kijken dat duizenden doden heeft gekost. Ambassadeur Ronald de Boer zegt dat het allemaal wel meevalt en met een flesje pils en wat borrelnootjes kun je op TV het verschil toch niet zien. En als je gevaccineerd bent kun je lekker op wintersport!


Veel succes met het weerbaar maken van de samenleving. Wie fascisme de kop in wil drukken zal het moeten aandurven om het onkruid te snoeien en dan op zoek gaan naar wegen om die voedingsbodem op een andere manier gelukkig te maken. Misschien krijg je dan een samenleving die weerbaar is, maar fascisten vrij spel geven is de nederlaag erkennen en de democratie de nek omdraaien.