Bert Brussen, Europa en Tolerantie?

AVRO VML 27 September

Op vrijdag 27 september 2013 even na vier uur sta ik voor het verkeerslicht in Groningen en hoor ik Jan Mom in @AvroVML Bert Brussen aankondigen: “Straks Bert Brussen over dreigende tolerantiewetten en twitterterreur.” Meteen ben ik alert, hier gaat hij teruggrijpen op het onzinstuk van @Ananninga eerder die week op @GeenStijl waarin ze een lobbystuk bracht alsof het Europese Wetgeving betreft. Een blog dat snel en kundig werd gefileerd door @FlorisPasdeLaban. Daarom twitter ik meteen:

Ik weet niet of Jan Mom mijn tweet heeft gelezen, zal mezelf niet teveel eer toekennen maar hij maakte het Bert tijdens zijn item niet gemakkelijk. Bert schutterde hoorbaar omdat hij niet kan beantwoorden hoe dit stuk in een Europese Wet zou worden omgezet en wanneer erover gestemd zal worden. Voor de duidelijkheid: Het betreffende stuk is een voorstel van een NGO die zich “European Council on Tolerance and Reconciliation” noemt en die sterke Israëlische invloeden kent. Het lobby-stuk is in Oktober 2012 (bijna één jaar geleden) in aanwezigheid van de Voorzitter van het Europees Parlement gepresenteerd. Het is geen EU wet, het is zelfs geen voorstel tot wet en de EU zal er waarschijnlijk nooit over stemmen.

Na afloop wijs ik hier in een drietal tweets nog even fijntjes op:

En tot slot:

Overigens kende ik dit platform over tolerantie ook niet maar het was een kwestie van 5 minuten googelen. Hoeveel werk mag research eigenlijk kosten of gaat de anti-Europa boodschap boven alles en is de echte inhoud van geen belang?

Excuses?

Het nieuwe iPCC rapport komt eraan. Het zal een lijvig rapport worden met als belangrijke conclusie dat de aarde minder snel opwarmt dan verwacht. Wel zet de zeespiegelstijging sneller door dan eerder werd verwacht en kunnen we met 95 % zekerheid stellen dat de menselijk handelen de oorzaak is. Dit rapport verschilt van vorige want deze keer hebben sceptici, critici en collega wetenschappers commentaar mogen leveren. Bij ieder commentaar moet worden aangegeven of het terecht is en waarom het wel of niet is gehonoreerd: met reden. Kortom het tegengeluid is gehonoreerd en heeft een stem gekregen.

Nu doe ik een gevaarlijke aanname: niemand buiten de wetenschappers heeft het rapport op dit moment al kunnen lezen. Onduidelijk is hoe de conclusies tot stand zijn gekomen en hoe deze zijn onderbouwd. Wel is zeker dat het proces om tot de conclusies te komen aanzienlijk is verbeterd. Toch twittert @jan_bennink vrolijk het volgende:

Screen Shot 2013-09-27 at 10.01.04 PM

Tsja, dat is nogal voorbarig natuurlijk. Bevooroordeeld kun je rustig stellen. Maar hoe maak je nu een kick-boxer duidelijk wat 95 % zekerheid betekent, nou zo dus:

Nu had ik onlangs al dit stuk  van @JaapkJa gelezen over een uit zijn verband gerukte tweet. Dan denk je, misverstandje. Maar mij overkomt precies hetzelfde. Zonder de context te benoemen retweet @jan_bennink mijn tweet en sleept er achtereenvolgens mijn politieke partij bij en doet een poging om mijn werkgever erbij te slepen. De enige reden daarvoor kan zijn om mij mijn baan te laten verliezen. Dus @jan_bennink vindt het leuk om mensen die het niet met hem eens zijn werkeloos te maken.:

Daarna gaat een Rotterdamse kickbokser die @ZegmaarPeet heet op me los en probeert me te intimideren. Waarbij er vrolijk wordt gedreigd:

Dat maakt me verder niet uit, niet iedereen hoeft het te snappen en je vriendje helpen is lief.  Wel is het grappig om te zien, hoe het ervaren kick-boxers dun door de broek loopt, wanneer een spierloze boekenwurm als ik een tweet plaatst waarin ik met humor (en over smaak valt te twisten) een punt probeer te maken. Hopelijk snappen ze het nu wel: Een dreiging van 95 % moet serieus genomen worden, als onze onze klimaatscepticus @jan_bennink dat doorheeft na deze tweet is er veel bereikt. Maar een excuus voor zijn overdreven reactie en het erbij halen van mijn politieke partij en werkgever is op zijn plaats. Anders is hij gewoon een slecht verliezer.

Een anonieme mening is geen mening

Een mening behoort toe aan een individu of aan een groep. Van een anonieme mening (of incognito zoals sommigen die hun IP-adres niet maskeren eufemistisch zeggen) weten we echter niet aan wie deze toebehoort. Sommigen roepen dat anoniem schrijven onder de vrijheid van meningsuiting valt, maar is dat wel waar? Vrijheid van meningsuiting is een burgerrecht, maar gaat deze ook op voor de anonymus die zichzelf niet wenst bloot te geven? Kan iemand die anoniem reageert bovendien wel stellen dat hij een mening heeft? Zij vinden van wel. Ik vind van niet.

In de eerste plaats kunnen we mensen die anoniem reageren niet als burger kwalificeren want om je burgerrechten uit te kunnen oefenen is identificatie vereist. Een persoon die anoniem reageert doet afstand van zijn burgerrechten want hij kan en wil niet aansprakelijk gesteld worden voor wat hij vindt. De anonymus doet afstand van de naam waarmee hij in de maatschappij bekend is en neemt dus niet langer deel aan deze maatschappij maar plaatst zich daar buiten.

Geloofwaardigheid
Een mening is geen argument. Een argument kan geldig of ongeldig zijn onafhankelijk van de persoon die het argument gebruikt. De propositie waarop het argument een reactie is en de logica bepalen de geldigheid van het argument. Maar een argument is geen mening. Een mening is tevens een waardeoordeel en die is relatief en hangt af van de persoon die hem uit. Als deze achter de mening verborgen blijft kan de mening dus niet goed gewogen worden in de discussie. Het maakt immers verschil of een gelovige of een atheïst een opvatting over de scheiding van kerk en staat heeft. Bij het anoniem innemen van een standpunt kan dus iedere mogelijke positie ingenomen worden waarmee de discussie wordt vervuild. De integriteit van de persoon die hem uit speelt namelijk een grote rol bij de geloofwaardigheid. Wederom: een priester die pleit voor seks voor het huwelijk is anders dan een prostituee die hetzelfde beweert. De anonieme mening is in die zin een holle schreeuw, niet verankerd en alleen bedoeld om stemming te maken los van de geldigheid van de argumentatie.

Het probleem is dat de anonymus wel zijn ongenoegen uit maar hieraan geen consequenties verbindt. Zo legde iemand mij uit dat totalitaire regimes door slechts een procent van de bevolking in stand worden gehouden. Het is die kleine fractie die door de absolute heerser bevoordeeld wordt en de meerderheid onderdrukt. Maar de recente ontwikkelingen in Noord Afrika tonen aan dat dit niet waar is. Het is de 99% die wel anoniem en achter de rug van hun hand loopt te klagen over de leider die het systeem in stand houdt. Ze vinden het wel veilig en gemakkelijk om zich achter de grote leider te verschuilen als dat zo uitkomt. Pas op het moment van stijgende voedselprijzen komt die 99% in opstand tegen hun leider . Dan zijn het niet de mensen die anoniem reageren op twitter en hun weblogs die het verschil maken, maar juist de mensen die úit de anonimiteit treden en op een plein gaan staan totdat de dictator weggaat. Dit hadden ze ook al eerder kunnen doen maar pas als de eerste levensbehoefte wordt aangetast wordt de drempel om uit de anonimiteit te stappen genomen.

Kloof tussen politiek en burger
Het is prima als iemand op een weblog anoniem reageert omdat hij anders bang is geen werk meer te krijgen maar besef wel dat het precies die houding is die zorgt dat er niets verandert. Degene draagt op die manier bij aan zijn eigen frustratie en vergroot de kloof tussen politiek en burger waar hij over klaagt. Blijkbaar hebben ze het nodig om vaker dan een keer per vier jaar in het stemhokje hun opvattingen te delen, maar is het kennelijk ook teveel gevraagd om hun broodwinning ervoor op te offeren net als hun comfortabele bestaan in een wereld die niet precies is zoals zij dit willen. Het is dan ook erg flauw om mij te verwijten dat ik alleen maar geaccepteerde meningen ventileer en daarom het publiek mijn mening kan geven.

Inmiddels zijn vrijwel alle standpunten in Nederland acceptabel (met uitzondering van racisme, discriminatie en Holocaustontkenning) want door dit kabinet is ook de PVV salonfähig gemaakt. Je wilt niet met je mening geconfronteerd worden, roept graag wat radicaals op een verjaardagsfeestje, in de kroeg of anoniem op internet maar liever niet daar waar het echt verschil maakt: in het openbaar. Wat dat betreft heeft iedere vrouw in Nederland met een hoofddoekje (vrijwillig of gedwongen) meer lef dan alle mensen die anoniem reageren bij elkaar.

Eerder gepost op 6 april 2011 op dejaap:

http://www.thepostonline.nl/2011/04/06/een-anonieme-mening-is-geen-mening/

De Regels van Matthijs

Zondag eindelijk "De Regels van Matthijs" gezien, eerder was het me niet gelukt om de documentaire op te nemen. Gelukkig bood Uitzending Gemist uitkomst. Het is een prachtige film over een intelligente autistische man. Hij legt mooi uit wat autisme is: een autist neemt een heel klein stukje van de wereld en gaat daar heel diep op in. Ter illustratie hield hij zijn handen verticaal voor zijn gezicht en sneed zo het denkbeeldige plakje uit de werkelijkheid. Wanneer een autist zich focust op de jaartallen dan loopt hij daar in zijn hoofd zo naar toe. 1196, de deur gaat open en daar is alles wat er in dat jaar gebeurd is. Zo zal een autist die zich beperkt tot de getallen alle getallen ‘kennen’, er naartoe kunnen lopen en meteen zien: dit getal is deelbaar door 12 of dit getal is niet deelbaar en dus een priemgetal. Fascinerend beeld.

Daardoor realiseerde ik me dat ik een soort van anti-autist ben. Ik heb precies de omgekeerde handicap, ik focus me niet op een klein deel van de wereld maar waaier telkens uit. Ik ben nieuwsgierig naar alles wat achter de horizon ligt. Daardoor weet ik van heel veel, een heel klein beetje en kom ik net als de autist chronisch tijd tekort. De autist omdat zijn reeks van jaartallen, cijfers of liedjes nooit ophoudt, oneindig is. Ik omdat ik door blijf zoeken tot aan de Big Bang toe en liefst nog daarvoor (onmogelijk). Maar wat ik doe is normaler. Echt normaal is het pas wanneer je een selectie uit de werkelijkheid neemt en je daartoe beperkt, een normaal mens neemt een stukje uit de wereld dat precies aansluit bij wat zijn verstand aankan, niet meer en niet minder.

Matthijs sneed nog een diep filosofisch thema aan in de documentaire. Hij zei: Kleine deeltjes atomen en dergelijke zijn niet de oorzaak waarom wij bestaan, nee ze zijn een gevolg van de mens. Onze zintuigen zijn noodzakelijk gelimiteerd door de fysica waarin wij leven en kunnen daarom nooit de volledige werkelijkheid waarnemen. Ik weet niet wat voor boeken Matthijs allemaal leest maar voor mij komt dit standpunt dicht in de buurt van het ‘idealisme’. Het idealisme heeft als uitgangspunt dat quarks en atomen niet echt hoeven te bestaan. De wetenschap gebruikt deze begrippen om de werkelijkheid te verklaren en zolang ze voldoende verklaring bieden nemen we ze voor waar aan. We zijn als mensheid wel in staat om metingen te doen zoals met de Large Hydron Collider en te voorspellen wat er gebeurt maar niemand heeft ooit een quark of atoom gezien. De tegenwerping dat elektronenmicroscopen wel degelijk molecuulroosters zichtbaar maken wordt verworpen omdat het beeld wat we zien geconstrueerd wordt door een apparaat. De meting komt tegemoet aan de verwachting die we van de werkelijkheid hebben maar die hebben we gewoon zelf gecreëerd. Dit ligt heel dicht aan tegen de filosofische visie van Matthijs. Het standpunt van de idealisten is voor de echte wetenschappers, die ‘realisten’ zijn zeer vervelend, maar het blijkt zeer moeilijk te weerleggen. Realisten, de tegenhangers van de idealisten gaan ervan uit dat alle deeltjes die uit de natuurkundige theorie naar voren komen werkelijk bestaan. Dus de bosonen, fotonen en quarks zijn reëel en niet slechts een verklaring van de werkelijkheid. De Realist zegt juist zij verklaren de werkelijkheid omdat ze bestaan. De Idealist zegt ze verklaren wel de werkelijkheid maar meer ook niet. De werkelijkheid is onkenbaar.

Die ene opmerking van Matthijs zette me aan het denken. Welk van deze twee posities: het Idealisme of het Realisme sluit nu het best aan bij een religieuze levenshouding? Van onze fervente atheïst Richard Dawkins weten we dat hij een zogeheten naturalist is. Dit is een zeer extreme vorm van het realisme die stelt: alleen dat wat door de wetenschappelijke methode aangetoond kan worden bestaat, de rest is onzeker of erger nog bijgeloof en een vaag verzinsel. Maar uit bovenstaande moeten we concluderen dat deze positie dus aanneemt dat bosonen en quarks daadwerkelijk bestaan ook al zullen we nooit in staat zijn om een boson als ruimtelijk object zichtbaar te maken. Op dat niveau is zelfs de naturalist dus een gelovige. Al zal de naturalist zelf natuurlijk het ‘meten is weten’ adagium aanhangen. Maar helaas is met goede argumentatie dit standpunt aan het wankelen te brengen, want meten heeft maar al te vaak elementen in zich van de "self fullfilling prophecy". Iets wat filosofen zoals Bas van Fraassen uitstekend weten te onderbouwen.

Erger nog het naturalisme komt waneer het aankomt op de kwantum fysica serieus in de problemen. Kwantum fysica kent het zogeheten superpositie probleem. Schrodinger heeft met de bekende analogie van de kat aangetoond hoe onmogelijk dit verschijnsel is: in een status van superpositie moet de kat tegelijkertijd dood-en-levend zijn. Onmogelijk dus. Op het moment van meting is de kat altijd of dood of levend. De oplossing die de realisten hiervoor gebruiken is om te stellen dat het dood/levend zijn een aparte status is die op het moment van observatie verdwijnt. In kwantum termen zeggen de natuurkundigen dat de golffunctie instort. Dat is toch iets vreemds want daarmee zeggen de naturalisten impliciet dat de golffunctie niet waarneembaar is. Dus ergens op de bodem van de natuurkunde ligt een niet waarneembare entiteit die vervolgens het waarneembare voortbrengt. Einstein had hier terecht grote moeite mee.

Er zijn ook lezingen die vasthouden aan de realiteit. Eén zo’n voorbeeld is de ‘vele-werelden-hypothese’ Die stelt: op het moment van waarnemen splitst zich een nieuwe realiteit af. Eén waarin de kat leeft en een andere waarin de kat dood is. Dus elke keer wanneer wij als mensen een deeltje in superpositie tot een verklaring dwingen ontstaat er een nieuwe werkelijkheid. Moeilijk om aan te nemen. Het voert te ver om alle mogelijke opties hier door te spreken maar duidelijk is wel dat de realisten hier een serieus probleem hebben.

De idealisten daarentegen niet. Zij stellen immers heel eenvoudig dat die golffunctie een vehikel is waarmee we onze werkelijkheid kunnen verklaren. Die golffunctie hoeft helemaal niet te bestaan, zolang de voorspellende kracht in stand blijf voldoet ze. Daarmee zijn de idealisten in wezen de ware atheïsten onder de natuurkundigen. Ze geloven nergens in, niet in de golffunctie, niet in bosonen, niet in atomen. Zolang wetenschappelijke theorieën een verklaring geven voor onze werkelijkheid zijn ze afdoende, de werkelijkheid zelf doet er niet toe. Precies wat Matthijs ook zei: atomen en moleculen zijn een gevolg van de mens. Een zeer diepe filosofische opmerking van een buitengewoon intelligente autist. .

Jammer dat dit autisme er tevens voor zorgt dat hij zijn leven beëindigd heeft, anders zou hij aan de idealisme/realisme discussie ongetwijfeld een waardevolle bijdrage kunnen leveren. Juist omdat hij door zijn eigen geest gedwongen werd om zo dichtbij de problematiek te blijven.

Het Referendum is het failliet van de democratie

Ik ben lid van D66. Ik ben tegen het referendum. Het referendum minimaliseert de betrokkenheid van burgers bij het bestuur. Als lid van D66 ben ik voor een vernieuwende democratie waarin burgers echt betrokken worden bij het bestuur in alle lagen. Van straat, wijk, dorp, stad, provincie, regio tot op het niveau van de natie.Het referendum is een instrument om die betrokkenheid effectief de nek om te draaien, zowel voor de winnende als de verliezende partij in een referendum.

Onze democratie

We houden het even simpel. Representatieve democratie werkt als volgt. Eén keer in de vier jaar mag een burger naar de stembus om te stemmen op de partij of persoon (al komt deze vorm in Nederland niet voor) die hem of haar representeert. Vaak selecteren we met het oog op onze portemonnee. Daarom hebben we jarenlang partijen die de hypotheekrenteaftrek in stand hielden gesteund en zitten we nu met een onroerend goed markt die vrijwel stilstaat. Met dank aan onze eigen hebberigheid. Na het stemmen hebben we nauwelijks invloed op wat de gekozen persoon (want het eindigt wel altijd met een persoon, maar het begint met standpunten en soms een visie) gaat doen. Dus kiezen we daarnaast meestal voor iemand die aardig is of lijkt. Dus is Rutte populair, Femke Halsema en Emile Roemer maar niet stugge personen zoals Cohen, Haarsma Buma of Jolanda Sap. Dat is een verstandige strategie want je wil vooral dat degene die je representeert handelt zoals jij zou handelen in een onverwachte situatie. Meestal immers is het centrale thema tijdens een verkiezing binnen een jaar vergeten en dan moet die politicus pas echt doen wat jij wilt. Doet hij dat niet dan stemmen we niet meer op deze persoon. Maurice de Hond registreert dat en concludeert er is een kloof tussen burger en politiek. Die kloof is er niet vanwege de politiek of vanwege de burger. Die kloof is er omdat het politieke systeem verwacht dat de burger zwijgt nadat hij gestemd heeft. Dan is vier jaar de politiek aan zet en kan de kloof weer groeien. Een kloof die tijdelijk smaller wordt door de verkiezingen en die daarna door zoiets doms als een inkomensafhankelijke zorgpremie razendsnel breder wordt.

Die kloof moet gerepareerd! En het referendum is het antwoord?

Vooral sinds Cameron in zijn speech geroepen heeft de EU in een referendum aan de Britse burger voor te willen leggen roepen zelfs conservatief liberalen als Baudet om een referendum. (Waarschijnlijk is de EU het enige onderwerp waarover ze een referendum willen maar dat terzijde). Wat doet een referendum nu precies? Het brengt een complex onderwerp zoals Europa terug tot een Ja, Nee vraag. Het ultieme EU referendum zou zijn: Nederland moet in de EU blijven (Of als Wilders de vraag formuleert: Nederland moet uit de EU). De uitkomst kan dan maar twee kanten op. Eén we blijven in de EU en de significante minderheid die tegen is staat aan de kant. Als we uitgaan van een 60/40 verdeling dan heeft 40 procent van de Nederlanders niet zijn zin gekregen en die moeten zich daar maar bij neerleggen. Het kan ook andersom uitvallen maar ook in dat geval heeft een grote groep Nederlanders kennelijk niets in te brengen. Terwijl tussen die twee uitersten een wereld aan mogelijkheden ligt, zoals de EU beperken tot de markt, de markt plus open grenzen, markt plus open grenzen plus goede samenwerking op het gebied van onderzoek, we doen infrastructuur erbij en de arbeidsmarkt, een federale EU of zelfs het opheffen van de natiestaten en als Europaland verder gaan. Over geen van die nuances heeft de burger zich uit kunnen spreken. Het hele probleem wordt teruggebracht tot ja nee waarbij in het geval van ja de deur voor de politiek wagenwijd openstaat om door te stomen naar een volledig geïntegreerd Europa want het Nederlandse volk heeft zich immers uitgesproken voor de EU. De vraagstelling kan eleganter maar deze vraag wordt geformuleerd door het bestaande democratische proces. We krijgen zeker geen referendum over de vraag van het referendum! In alle gevallen wordt na een referendum een grote minderheid aan de kant gezet, verdwijnt de nuance en heeft de politiek daarna vrij spel om met de uitslag aan de haal te gaan. De burger staat na een referendum over een willekeurig onderwerp net zo hard buiten spel als bij de verkiezingen. Zelfs de burger die ‘gewonnen’ heeft. Op de vraag welke van de nuances die er mogelijk zijn is de beste oplossing voor het gestelde probleem wordt niet door de burger maar door de politiek beslist.

Rituele slacht

Stel we hadden een referendum gehouden over de rituele slacht. Doordat zo’n referendum de groene krachten aan de angst voor islam koppelt zou dit ongetwijfeld geleid hebben tot een verbod op deze slacht.Hadden we daarmee de democratie recht gedaan? Ik denk het niet. Er zouden een aantal religieuze minderheden overblijven die zich, zeker op dit punt, zouden afkeren van de overheid. De rituele slacht zou niet stoppen. Nee die zou doorgaan in stallen op het platteland en in keukentjes in de stad. Gelovigen die opgepakt worden voor het overtreden van de wet worden martelaren en helden. Door het geheimzinnige gedoe van slachtpartijen op achteraf plaatsen neemt het dierenleed per saldo toe. Het resultaat de gewenste wet is er, het gewenste resultaat niet. De oplossing die Bleeker heeft geïmplementeerd, door alle betrokkenen om de tafel te zetten, was veel beter. Tenslotte is er geen rabbi of imam die dierenleed wenst. Er is diep respect voor gods schepping juist bij deze mensen, maar ook voor gods woord. Door de wetten van de gelovigen naast de wens voor minimaal dierenleed te leggen is er een compromis op tafel gekomen. Het overgrote deel van het consumptievlees wordt goed verdoofd geslacht, halal slacht met verdoving is ook mogelijk. Alleen in een aantal bijzondere gevallen is rituele slacht onder controle toegestaan. Het netto effect is minimalisering van het dierenleed. Een referendum krijgt dit niet voor elkaar. De wil van de meerderheid doet geen recht aan een democratische samenleving want het gedraagt zich als een dictatuur. Kortom het bij elkaar brengen van alle partijen die betrokken zijn bij een probleem lijkt een veel beter middel maar kost wel meer tijd. Hierdoor ontstaan wel genuanceerde oplossingen die praktisch uitvoerbaar zijn, breed draagvlak hebben en het beoogde effect zo dicht mogelijk benaderen.

De failliete democratie

Dan is er nog een belangrijk kenmerk van het referendum. Waarom wordt een vraag voorgelegd aan het volk? Omdat de democratie kennelijk niet bij machte is om een antwoord te formuleren. De vertegenwoordigers zo zorgvuldig gekozen bij de verkiezingen geven toe dat ze hun mandaat op dit onderwerp niet aankunnen. Het uitschrijven van een referendum door een regering is een proeve van onbekwaamheid. Het middel dat een referendum is doet zowel onrecht aan de minderheid die verliest, want zij wordt niet gehoord alsook aan de meerderheid die wint. Het lijkt er wel op dat deze wordt gehoord, maar de uitslag geeft de politiek een vrijbrief om veel verder te gaan dan het referendum beoogde. Al is het maar met de dooddoener: we kunnen niet voor alles een referendum uitschrijven. De burger komt niet dichter bij de politiek maar wordt door dit paardenmiddel juist op grotere afstand geplaatst. Na het referendum moet de burger weer zwijgen en kan de politiek haar gang weer gaan. Alleen krijgt nu niet de politiek de schuld bij verkeerde uitvoering maar de meerderheid die het referendum heeft beslist: Het volk heeft gesproken! De kloof tussen burger en politiek die al ingebakken zit in de representatieve democratie wordt door een referendum alleen maar groter.

Het referendum leidt tot dictatuur van de meerderheid, ongenuanceerde oplossingen en geeft de politiek na de uitslag een vrijbrief om met de uitslag aan de haal te gaan. Het is het failliet van de representatieve democratie.

Literatuur: Callon, M., Lascoumes, P., & Barthe, Y. (2011). Acting in an uncertain world: An essay on technical democracy [Agir dans un monde incertain: Essai sur la democracie technique (2001)] (G. Burchell Trans.). Cambridge, Massachusetts: Massachusetts Institute of Technology.

Laten we stoppen met Duurzaamheid

Soms kiezen Nederlanders het verkeerde woord voor een begrip of ding en houden daar dan stug aan vast. Zo gebruikten we ooit het woord pick-up voor wat onze Zuiderburen een platenspeler noemen. Vanzelfsprekend is platenspeler een veel beter woord want het geeft zonder verdere referentie precies aan wat het genoemde apparaat doet: een plaat afspelen. Het Nederlands zit vol met dergelijke onhandige woorden die onze taal alleen maar onbegrijpelijker maken. Soms kiezen we collectief voor een Nederlands woord dat ook de plank volledig misslaat. Een voorbeeld waar ik me erg aan stoor is het veelgebruikte en trendy begrip duurzaamheid. Ooit heb ik een cursus duurzaamheid gegeven en eerlijk gezegd ik kreeg het woord tijdens de laatste les nauwelijks nog uit mijn strot.

Duurzaamheid is een vertaling van het engelse begrip sustainability en het geeft een houding aan waarin je processen en dingen op een zodanige manier uitvoert dat de aarde er niet door uitgeput raakt. Kort gezegd, het is het streven om de aarde na elke generatie zo achter te laten dat de volgende generatie exact dezelfde hulpbronnen en mogelijkheden heeft. Een psychologische analyse van het woord duurzaamheid maakt meteen duidelijk waarom het zo slecht is. De eerste lettergreep is ‘duur’. Duur heeft in het Nederland een negatieve connotatie en associatie want we willen uiteraard goedkoop. Erger is dat duur in de betekenis waarin het hier gebruikt wordt een vaste periode aangeeft: iets heeft een duur van zoveel dagen. Terwijl duurzaam een begrip is dat een eindeloze periode moet aanduiden. De eerste lettergreep zet de luisteraar meteen op het verkeerde been en het komt niet meer goed. De samenstelling duurzaam, tsja zo werk mijn brein ligt in de woordenwolk: langzaam, minzaam, eenzaam. Hoewel het hier uiteraard gebruikt wordt in de betekenis van ‘vol van het genoemde’ is dit slechts de derde betekenis van dit achtervoegsel. De eerste twee zijn: in staat tot het genoemde of geneigd tot het genoemde. Kortom duurzaam hoe goed de bedoeling mag zijn is niet een term waar de vonken vanaf springen. De toevoeging -heid maakt het alleen treuriger. Niet alleen wordt het een volledig germanisme (overigens gebruiken de Duitsers Nachhaltigkeit) het woord krijgt een cadans in het spreken die maar niet wil klinken.

Daarom zou ik willen pleiten om de term duurzaamheid te vervangen door het Zuid-Afrikaans woord volhoudbaar. Hier is vanaf de eerste lettergreep de toon meteen positief: vol! Niet leeg maar vol. Wie of wat vol is, is positief: Je bent ergens vol van. Het enthousiasme springt er vanaf. De samentrekking volhoud komt van volhouden. Dit is precies wat wel bedoeld wordt. Het gaat niet over een periode, de ontwikkelingen, processen en zaken moeten volgehouden kunnen worden tot in lengte van dagen. Totdat onze zon een rode reus wordt. En houdbaar is natuurlijk ook prima, het mag niet bederven, moet van goede kwaliteit zijn. Volhoudbaar heeft daarom een positieve klank, positieve associatie en het de samenstelling van het woord geeft precies aan wat de bedoeling ervan is.

Daarom mijn voorstel: vervang met ingang van heden overal het treurige woord duurzaamheid door volhoudbaar en het zal beter gaan! De klimaatsceptici zullen smelten als sneeuw voor de zon, de Hummers eindigen op het autokerkhof en kolencentrales zullen spontaan in brand vliegen.

Geblokt door de middemaat….

De heer Robert Engel is een fanatiek Feyenoord fan en dat vind ik een pré, een Feyenoordfan moet het wel erg dol maken wil ik hem blokken maar het is toch gebeurd. Volgens mij lag daar de oorzaak in een punt waar we het ook volkomen over eens zijn: het niet bestaan van god. Engel zet zich altijd fel af tegen religieuze onzin met een ongekende felheid. Hij noemt zich atheïst en schuwt daarbij het “ad hominem” en de belediging niet. Dat is niet mijn stijl omdat “atheïst” zoals Philipp Blom zegt een negatieve omschrijving is die daarmee impliciet de term theïst erkent. En over de felheid zegt de filosoof Bruno Latour: Iemand die zich heel sterk afzet tegen iets moet daarin wel geloven, je kunt immers geen muur inslaan die er niet is. Engel hanteert in deze discussie een niet effectieve manier van communiceren over dit onderwerp want hij zal nooit met gelovigen in gesprek raken en dat is en blijft de enige manier om vooruitgang te boeken. Voor Engel is atheïsme een etiket dat hij net als Feyenoord, blogger en Internet God (ja zo noemt deze atheïst zich!) op zichzelf plakt, hij bouwt zijn persoonlijkheid op uit dergelijke stereotypen waar hij zich in discussies dan ook weer achter verstopt.

Wat me het meest stoort aan Engel is dat hij zijn standpunten systematisch niet onderbouwt met argumenten, hij lijkt daartoe domweg niet in staat. Als ik hem op zijn blog uitdaag om nu eens een keer inhoudelijk te reageren op een discussie gooit hij me er domweg af. Op twitter blokt hij me, luister niet meer. Als Peter Breedveld op zijn blog FrontaalNaakt een goed onderbouwde aanval op Bert Brussen plaatst kan Engel alleen maar reageren door een “rick roll’ op het blog te plaatsen en daarna nog één en nog één. Je ziet hem met zijn laptopje op schoot schuddebuiken van plezier maar argumenten waarom Bert Brussen geen hypocriete racistische klootzak  is komen er niet. (Trouwens die zijn er niet). Overigens heeft @bertbrussen me weer geblokt omdat ik jaren geleden al zijn manier van journalistiek bedrijven een gevaar voor de democratie vind.

Het is natuurlijk allemaal niet zo erg, tenslotte is Engel een Feyenoordfan en een atheïst, hij kan alleen niet argumenteren en dat is toch geen  ramp. In een twitterdialoog met Jan Dijkgraaf (iemand die me weer blokte omdat ik hem net als Tegenlicht “naar de randen van de nacht” wenste) onthult hij dat columns helemaal niet waar hoeven te zijn. Het was dus niet nodig dat Peter Breedveld Bert Brussen met argumenten onderuit haalt je kunt het gewoon zomaar schrijven. Je moet vooral één negatief ding vinden en dat uitvergroten en zorgen dat je een emotie communiceert. De heren zijn het roerend eens:

Image

Met dat laatste ben ik het eens, colums zijn emotie.  Deze column communiceert verdriet, verdriet over een docent bloggen aan Avans hogeschool die zijn leerlingen leert om  niet te argumenteren maar het negatieve uit te vergroten. En in plaats van te argumenteren collega bloggers pest met “rick rolls” en vervolgens in een andere discussie met  @chrisklomp aantoont dat hij niet snapt wat pesten is. Terwijl pesten zijn enige manier van reageren is, het is zogezegd zijn stijl. Op deze manier wordt internet door figuren als Jan Dijkgraaf, Robert Engel en Bert Brussen inderdaad het holle vat van meningen waar we niks mee opschieten. Een oeverloos schreeuwen naar elkaar zonder dat we ooit een stap verder komen omdat iedere waarheid het fundament van argumenten nodig heeft. Je moet wel wat voelen maar dat gevoel hoeft nergens op gebaseerd te zijn. Want voor Robert Engel en Jan Dijkgraaf is bloggen en columns schrijven en lezen entertainment. Het gaat om de vorm en vooral niet om de inhoud. Dat mag, maar hopelijk vinden jullie het niet erg als ik jullie voortaan niet meer serieus neem en ik hoop van ganser harte jullie leerlingen ook. Leeghoofden! #BLOK

Het impliciete religieuze argument van Breedveld

Abortus is een beladen kwestie en leent zich niet voor de reactiepanelen op een blog. Dit heb ik al geleerd zolang als ik op het internet actief ben maar ik kan het niet laten om onzorgvuldige en onjuiste opvattingen te bestrijden. Vervolgens gebeurt waar ik al bang voor was, mensen lezen mijn argumenten en vullen zelf in wat er niet staat. Dus word ik voor ongevoelig en wreed versleten. Had ik het andersom beargumenteerd dan was ik als een emotionele softy afgeserveerd. Zo werkt dat op het internet, de nuance is zoek en daardoor floreren de ongenuanceerde meningen. Het besef dat je over complexe ethische kwesties zoals abortus, euthanasie maar ook bijvoorbeeld genetische manipulatie wat langer na moet denken is er niet. Erger de ruimte ontbreekt om dit goed te doen.

Breedveld neemt in zijn blog “Een Nieuwe Baan” een onhoudbaar standpunt in. Hij is voor legalisering van abortus maar vindt niet dat een vrouw recht heeft op abortus, want:

“Ik griezel bij de gedachte dat een persoon een leven wordt ontzegd omdat het even niet uitkomt. Of omdat de buren het niet kunnen handelen. Of omdat papa zijn dochter dan nooit meer wil zien. Vanwege de schande.”

Ervaren debater die hij is moet hij dan bij de reacties de discussie wel gaan framen. Dus roept hij al snel na mijn verwijzing naar een briljant essay van Judith Jarves Thomson en een opmerking van iemand anders over de biologische status van een embryo:

“Ik zeg het nu alvast: ‘klompje cellen’, ‘weegt maar een paar gram’, ‘kan niet zelfstandig in leven blijven’, ‘dan kun je een spermacel ook wel een kind noemen’ en ‘lees dit doorwrochte essay van deze totaal onbekende radicale feminist maar even’ zijn argumenten die totaal geen indruk op me maken.”

Natuurlijk niet omdat deze argumenten niet geldig zijn maar ze passen niet in het frame dat Breedveld neerlegt. Zo kan ik iedere discussie winnen, je kadert het issue zo ver in dat alleen je eigen wereld overblijft en daarin heb je altijd gelijk. Een vorm van argumenteren die veel voorkomt.

Wat er principieel mis is met het argument van Breedveld is dat hij de rechten van het virtuele kind boven de rechten van de zwangere vrouw plaatst. Hij stelt letterlijk “Ik vind dat een kind recht op leven heeft”. Daarmee beweert hij niets anders dan dat een vrouw die een keer onveilig vrijt, pech heeft dat anticonceptie niet werkt of de ergste vorm verkracht wordt geacht wordt dit kind op de wereld te zetten. Het recht van de vrouw op zelfbeschikking is voor hem hieraan ondergeschikt. Denkbeeldig zie ik Breedveld nu al spartelen want natuurlijk mag een verkrachte vrouw abortus, het is toch legaal en daar is hij voor? En van verkrachting snapt iedere botte boer dat abortus dan mogelijk moet zijn. Daar zit precies de onzorgvuldigheid van zijn redenering want daarmee gaat hij ervan uit dat een vrouw die een keer onveilig vrijt automatisch impliciet instemt met het op de wereld zetten het kind van haar partner. En dat is niet zo, het feit dat de vrouw instemt met sex wil helemaal niet zeggen dat ze tevens instemt met het mogelijke resultaat van die daad. Dat is zeker zo bij verkrachting maar dat geldt evengoed voor vrijwillige sex.

Mijn argumentatie over de zelfbeschikking van de vrouw wimpelt hij weg met het “ad hominem” idioot, maar het is uiterst principieel. Het recht op leven, zo fel verdedigd door Breedveld, houdt niet in dat je recht hebt op het lichaam van een ander. Abortus ontneemt de foetus niet het recht op leven maar het recht om gebruik te maken op het lichaam van de zwangere vrouw. Als de foetus dit lichaam niet meer nodig heeft dan is het een individu en heeft het gelijke rechten tegenover de vrouw. Peter zijn preoccupatie met het klompje cellen en het bewustzijn spelen vanuit deze benadering geen enkele rol. De foetus is in eerste instantie een integraal onderdeel van het lichaam van de vrouw en die heeft eenvoudigweg het recht om dat deel te laten verwijderen.  Of zoals ik het op het blog formuleer:

“Een foetus is te gast in het lichaam van de vrouw en kan alleen maar leven dankzij die vrouw. Wanneer een vrouw om wat voor reden dan ook daar geen zin in heeft kan ze een eind maken aan haar gastvrijheid, want het is haar lichaam en ook haar leven”

Breedveld noemt dit argument prietpraat en wil er niet op in gaan. Ik snap wel waarom.

De beslissing ligt bij de vrouw. Natuurlijk speelt op de achtergrond de discussie wanneer de foetus een individu wordt. Je kunt rustig stellen dat in de eerste 10 weken van de zwangerschap het embryo niet meer is dan klompje cellen in de vorm  van een klein mensje, zonder bewustzijn en zonder centraal zenuwstelsel. Maar zoals we hebben gezien wil Breedveld het daar helemaal niet over hebben, hij noemt dit baarlijke nonsens. Want een kind heeft recht op leven. Daarmee schaart hij zich in de lange rij van conservatieve mannen zoals de Paus, Bert Dorenbosch en veel conservatieve Rabbi’s en Imam’s. waaronder ik ook Mariska Orban-de Haas maar schaar. Die stellen ook dat het leven begint bij conceptie. Niet alleen nemen ze daarmee een Middeleeuws standpunt in ze zijn tevens blind voor de objectieve wetenschappelijke realiteit op dit punt. Het is afwachten wanneer Breedveld kleine babypoppetjes door de brievenbus van kamerleden gaat stoppen. De opvatting “Het kind heeft recht op leven” in combinatie met de onwil om over de levensvatbaarheid van een embryo te willen praten is een impliciet religieus argument: de onschendbaarheid van het leven door God/Allah gegeven. Het is laf om dat niet expliciet te benoemen.

Het blog “een nieuwe baan” lijkt onschuldig omdat het in relatie wordt gebracht met de terecht belachelijk acties van de abortusboot in Marokko, die de abortuskwestie meer kwaad dan goed doen. Het gedachtegoed achter dit blog verhult een diep conservatisme, waarin vrouwen op de wereld zijn om kinderen te produceren, vooral geen carrière te maken  en geen zeggenschap meer hebben over hun eigen lichaam. Zeker niet als ze het ook nog aandurven om te genieten van de sex. Wie sex heeft moet kinderen baren, het leven begint bij conceptie en is door God /Allah gegeven en waag het niet om daar als mens een einde aan te maken. Meestal vind ik de meningen van Breedveld prettig tegendraads maar dit blog plaatst hem in fundamentalistisch religieuze hoek: de religie mag hij zelf uitkiezen.

De Vieze 50, een verwerpelijk initiatief

Citaat Vieze Vijfitg website:
“Het huidige economische systeem is gebaseerd op het dogma dat eindeloze groei mogelijk en zelfs gewenst is. Dat is maar de vraag. Deze vervuilers zeggen: “groei is noodzakelijk om de ecologische problemen op te lossen. Als we maar genoeg verdienen kunnen we steeds efficientere technologieen ontwikkelen, en steeds minder grondstoffen gebruiken”. Maar er is geen enkel historisch bewijs dat efficientie de groei kan bijhouden. We gebruiken meer grondstoffen dan ooit, we produceren meer kernafval dan ooit en we stoten meer CO2 uit dan ooit.
Alle mensen op deze lijst blijven geloven in de mantra van groei en werken er elke dag hard aan om de aarde verder uit te putten.”

Het is inderdaad de vraag of economische groei de problemen van onze huidige maatschappij op kan lossen. Dit is wat mij betreft een punt van politieke discussie die het liefst op basis van wetenschappelijke argumenten gevoerd gaat worden. Het is evenzeer de vraag of een economie zonder groei deze problemen wel op kan lossen. Waar ontstaat dan de financiële ruimte om innovatieve ideeën uit te werken en te implementeren? Ook kun je grote vraagtekens zetten bij biologische landbouw, is deze vorm van landbouw in staat om de wereld te voeden in 2050? Hebben we misschien toch de hulp van genetische manipulatie nodig of moet het zonder? Hoeveel stijgt de CO2 uitstoot als we vandaag alle kerncentrales uitzetten?
Kijk ik heb de klimaatdiscussie niet eens genoemd. Want dat hoeft niet. Toch vinden jullie het nodig om 50 mensen die alleen maar ANDERS denken en op basis van dat denken HANDELEN, net zoals jullie op jullie overtuiging denken en handelen aan de schandpaal te nagelen. Ik denk dat dit soort acties contraproductief werken want ze vergroten de polarisatie. Op deze manier komen we niet tot de oplossingen die wel nodig zijn.

Met veel plezier heb ik zondag de discussie tussen Louise Fresco en Marianne Thieme gevolgd, daar gingen opeens de oplossingen over tafel. Dat is de manier, jullie aanpak doet me denken aan de tijd van senator McCarthy in de VS toen ook andersdenkenden publiekelijk aan de schandpaal werden genageld. Veel onschuldigen zijn daar het slachtoffer van geworden, hoeveel onschuldigen staan op jullie lijst. En zou het kunnen dat we over 30 jaar de opstellers, stemmers en jury van de vieze vijftig op een lijst kunnen zetten van de mensen die het grootste obstakel vormden om tot een oplossing voor de ecoproblematiek te komen. Ik sluit dat niet uit, ik zou er zelf ook op kunnen staan. Dat is precies mijn probleem, jullie claimen een moreel gelijk dat jullie niet waar kunnen maken. Dat is verwerpelijk.

Reactie op dictatuur der seculiere meerderheid..

In tegenstelling tot eerder berichten heeft Tineke Bennema de reactie wel geplaatst. Daarvoor ook op deze plek excuus. Zie de hele discussie op:

website van Tineke Bennema

Hieronder mijn reactie:

Het vermengen van de interne en externe religieuze beleving leidt in veel discussies tot grote verwarring. Daarom wordt Femke Halsema ook hier weer verkeerd begrepen. Uiteraard mag iemand op religieuze gronden een hoofddoek dragen of een burqaah, dit is geen enkel probleem. Vooral niet wanneer dat gebeurt uit eigen overtuiging en er geen sprake is van dwang. Dit is mijn opvatting. Maar als ik gevraagd word: Moet een vrouw een hoofddoek dragen dan zal ik op basis van mijn eigen overtuiging zeggen dat ik vind van niet. Dat ze de hoofddoek af moet werpen. Ik beantwoord de vraag alsof ik de vrouw in kwestie ben (intern) en daarmee vind ik iets over de motivatie van vrouwen om een hoofddoek te dragen, niet over die vrouwen zelf. Ik treed dus niet in de religieuze vrijheid van anderen maar maak gebruik van mijn eigen vrijheid.

De weigerambtenaar is een vertegenwoordiger van de overheid die ervoor moet zorgen dat er geen discriminatie op basis van ras, geloof of seksuele geaardheid is in onze maatschappij. Het is de taak van de staat om die opvatting in alle geledingen uit te dragen. Een medewerker van de overheid die zich niet kan vinden in dit
uitgangspunt en die meent dat mensen van een bepaalde seksuele geaardheid niet mogen trouwen en dus daaraan ook niet meewerkt moet eenvoudigweg niet voor de overheid gaan werken. Je moet niet in het leger gaan als je geen mensen wilt doden, je moet niet in het ziekenhuis gaan werken als je niet tegen bloed kunt en je moet niet bij de overheid gaan werken als je op enige grond wilt discrimineren. De intolerantie komt niet van de ongelovigen of de homo’s maar van de ambtenaar die weigert het huwelijk te voltrekken.

Je moet de zaken niet omdraaien.